Inngangur
Rétt greind túnfífilsblöð úr viðeigandi matvælauppsprettu má borða sem grænmeti. Lík alþýðuheiti gera plöntur ekki jafngildar og hefðbundin notkun sannar ekki lyfjaverkun.
Á þessari síðu
Planta og plöntuhluti
Hér er fjallað um blöð Taraxacum officinale af körfublómaætt. Þau eru önnur en Cichorium-plöntur sem stundum eru seldar undir skyldum heitum, svo sem ítalskur túnfífill. Lýsing eða ljósmynd ein og sér dugar ekki til að tína villtar matjurtir. [1]
Bragð og notkun
Blöðin innihalda meðal annars kalíum, kalsíum og járn. Ung blöð eru yfirleitt meyrari og minna beisk en eldri; blanda má þeim í salat eða elda sem blaðgrænmeti. Meiri beiskja vegna aldurs eða þurrka merkir ekki meiri lækningamátt. [1] [2]
Fullyrðingar: hvað sýna gögnin?
Sannar rannsókn á þvagræsingu að túnfífilssalat meðhöndli vökvasöfnun?
Nei: rannsóknin prófaði útdrátt, ekki salat, og sýnir ekki meðferð við vökvasöfnun. Takmörkuðum niðurstöðum hjá fólki án lyfleysuhóps er lýst hér að neðan; þær sýna ekki að blöðin sem matur meðhöndli bjúg eða nýrnasjúkdóm. [3]
Eru villt blöð endilega laus við mengun?
Nei, vaxtarstaðurinn skiptir máli. Illgresiseyddir grasfletir, vegkantar og staðir mengaðir af dýrum eru óáreiðanlegar matvælauppsprettur. Þvottur tryggir ekki öryggi plantna með óþekkta útsetningu. [2]
Val og undirbúningur
Veldu blöð ætluð til matar af þekktum uppruna, fjarlægðu skemmda hluta og þvoðu vel. Safinn getur ert viðkvæma húð; forðastu plöntuna við þekkt ofnæmi. Ekki nota útdrætti sjálf/ur til að auka þvaglát eða í stað lyfja; meta þarf orsök bólgu eða bjúgs. [1] [2] [3]
Til að geyma fersk blöð mælir University of Maine með rökum eldhúspappír utan um túnfífilsblöðin og götuðum plastpoka í kæli. Veldu stinn græn blöð, ekki gul eða visin. Þvoðu fyrir matreiðslu fremur en sjálfkrafa fyrir geymslu. [8] [6]
Næring í skilgreindum skammti
Hér er fjallað um æt blöð en ekki ristaðar rætur eða lyfjaútdrætti. Í næringartöflu University of Rochester veitir einn bolli af söxuðum hráum túnfífilsblöðum um 25 kkal, 1,9 g trefjar, 1,5 g prótein, 103 mg kalsíum, 218 mg kalíum, 19 mg C-vítamín, 151 míkrógrömm K-vítamín og 1,7 mg járn. Þessar tölur eiga ekki sjálfkrafa við soðin blöð, rótarduft eða jurtate. [4]
Hagnýta næringargildið felst í fjölbreyttu grænmeti, trefjum og snefilefnum í venjulegri máltíð. Járn eða kalsíum í mat sýnir ekki að hann meðhöndli blóðleysi eða beinþynningu. Ung blöð henta í salat og eldri beisk blöð má sjóða eða elda. [4] [1]
Matur og rannsakaður útdráttur eru ólík
Háskólaleiðbeiningar lýsa blöðum, brumum, blómum og rótum sem matarhlutum þegar plantan er örugglega greind og vaxtarstaður hreinn. Rætur eru stundum ristaðar í kaffilíkan drykk. Næringartölur hráblaða eiga ekki sjálfkrafa við ræturnar og vatns-alkóhólútdráttur er ekki það sama og salat. [1] [2]
Forrannsóknin tók til 28 heilbrigðra kvenna á aldrinum 18–65 ára; 17 luku henni en 11 gátu ekki lokið skráningu vökvainntöku og þvags. Vatns-alkóhólútdrátturinn úr ferskum blöðum innihélt 43,5% etanól samkvæmt framleiðanda. Þátttakendur tóku 8 mL þrisvar á einum skammtadegi: rannsóknarlýsing, ekki skammtaráðlegging eða heimauppskrift. Miðað við eigin samanburðardag á undan jókst tíðni þvagláta næstu fimm klukkustundir eftir fyrsta skammt og hlutfall þvags af vökvainntöku eftir annan; sá þriðji breytti hvorugu. Heildarþvagmagn á sólarhring jókst ekki marktækt. Enginn slembiraðaður, blindaður lyfleysuhópur var til staðar; eigin skráningar, mikið brottfall og stutt athugun takmarka túlkun. Engin óæskileg atvik voru skráð, en það sýnir ekki langtímaöryggi eða öryggi hjá börnum, á meðgöngu, við brjóstagjöf eða nýrnasjúkdóm. Meðferðarvirkni eða sambærileg áhrif matar eru ekki staðfest. [3]
Tvær aðrar fullyrðingar
„Túnfífill hreinsar lifur og nýru af eiturefnum.“ Mat: ekki sýnt. Hefð og skammvinn breyting á þvaglátum sanna ekki losun eiturefna eða meðferð líffærasjúkdóma. [3] [2]
„Öll svipuð lauf eru æt.“ Mat: rangt. Aðrar rósettujurtir geta líkst túnfífli. Ljósmynd dugar ekki til öruggrar söfnunar villtra jurta; úðað eða mengað land er óhentugt. [5] [2]
Öryggi
Mjólkursafinn getur valdið snertihúðbólgu. Safnið ekki laufum af úðuðum grasflötum eða vegköntum; skolið með rennandi vatni án sápu eða bleikiefnis. Þvottur eyðir ekki örugglega fyrri efnamengun. [5] [6]
Blöðin innihalda mikið K-vítamín. Fyrir þá sem taka sérstaklega warfarín ráðleggur University of Iowa stöðuga neyslu K-vítamínríkrar fæðu fremur en að forðast allt grænmeti. Stutta rannsóknin sannar ekki öryggi sterkra útdrátta á meðgöngu, við brjóstagjöf, hjá börnum eða nýrnasjúkum. [7] [3]
Niðurstaða
Blöðin gefa fjölbreyttum máltíðum sérstakt grænmetisbragð. Rétt greining og matarhæfur uppruni koma fyrst; loforð um meðferð við vökvasöfnun ganga lengra en rannsóknin sýnir.
Mikilvæg athugasemd
Ekki borða villtar plöntur með óvissa greiningu eða varnarefnaútsetningu og ekki skipta meðferð út fyrir útdrátt. Borðið aðeins örugglega greind matarlauf af hreinum stað og skolið með rennandi vatni. Mjólkursafinn getur valdið snertihúðbólgu. Við warfarín á inntaka K-vítamíns að vera stöðug; útdráttur kemur ekki í stað meðferðar.
Greinin er fræðsluefni og kemur ekki í stað ráðgjafar hæfs heilbrigðisstarfsfólks.
Heimildir og tilvísanir
- Dandelion, Taraxacum officinale · Lesa heimild — University of Wisconsin–Madison Extension
- Dandelions: Living with, or without, them · Lesa heimild — Oregon State University Extension
- The diuretic effect in human subjects of an extract of Taraxacum officinale folium over a single day · Lesa heimild — Journal of Alternative and Complementary Medicine
- Dandelion greens, raw, 1 cup, chopped — Nutrition Facts · Lesa heimild — University of Rochester Medical Center
- Taraxacum officinale — Dandelion · Lesa heimild — North Carolina State University Extension
- Washing fresh fruits and vegetables safely · Lesa heimild — University of Minnesota Extension
- Warfarin, your diet, and vitamin K foods · Lesa heimild — University of Iowa Health Care
- Bulletin #4180, Vegetables and Fruits for Health: Greens · Lesa heimild — University of Maine Cooperative Extension