Sítrónumelissa: matarnotkun, rannsóknir og varúð

Auðkenning: hvaða planta og hvaða form?

Sítrónumelissa, einnig nefnd hjartafró, Melissa officinalis L., er fjölær jurt af varablómaætt, Lamiaceae. Ætu blöðin eru græn, hrukkótt, sporöskjulaga til hjartalaga og tennt á jöðrunum; þau gefa frá sér sítrónuilm þegar þau eru nudduð eða marin létt. Ung blöð geta verið sérstaklega bragðmikil. Þessi leiðarvísir fjallar um blöð sem eru seld eða ræktuð til matar, ekki óþekkta villta plöntu sem er valin eingöngu út frá lykt. [1]

Sítrónugras og sítrónuverbena eru aðrar plöntur, þótt allar þrjár geti ilmað af sítrónu. Vísindaheitið á umbúðunum hjálpar til við að greina þær að. Fersk blöð, þurrkuð blöð, síað jurtate, staðlaður útdráttur og ilmkjarnaolía eru einnig ólíkar vörur. Vara fyrir húðina er ekki skiptanleg við vöru sem á að taka um munn. [2] [12]

Hagnýt not í mat og næringarlegt samhengi

Skýrasti daglegi ávinningurinn er bragð og fjölbreytni. Söxuð fersk blöð henta í græn salöt, ávaxtasalöt, súpur og sósur; þau geta líka bragðbætt pestó eða skreytt ískaldan drykk. Byrjaðu á nokkrum blöðum í skammti og aðlagaðu eftir smekk. Þetta er upphafspunktur í matargerð, ekki lækningaskammtur. Sítrónumelissa getur gert ósætan jurtadrykk girnilegri án þess að bæta þurfi sykri við. [1] [3]

Heimildirnar um matarnotkun sem voru yfirfarnar gefa ekki áreiðanlega næringarefnagreiningu fyrir venjulegan skammt af ferskum blöðum. Því væri villandi að eigna bolla eða nokkrum skrautblöðum mikið framlag af vítamínum eða steinefnum. Sítrónuilmur sannar ekki C-vítamíninnihald sambærilegt við sítrónu. Að borða söxuð blöð og drekka te sem blöðin hafa verið fjarlægð úr eru ólíkar neysluaðferðir. [3] [4]

Efnasamsetning þarf líka samhengi. Rannsakaður blaðaútdráttur innihélt fenólsambönd, þar á meðal rósmarínsýru, auk flavónóíða og tríterpena. Þessi plöntuefni koma ekki í stað næringarefna úr fjölbreyttu mataræði. Útdrátturinn var staðlaður og efnagreindur; ekki má gera ráð fyrir sömu samsetningu í handfylli af garðblöðum eða heimagerðu tei. [9]

Val, meðhöndlun og geymsla blaðanna

Veldu heilbrigð blöð án slíms, myglu eða mikillar skemmdar. Þvoðu hendurnar, skolaðu blöðin undir svölu rennandi vatni og þerraðu varlega. Notaðu hrein áhöld og haltu jurtinni frá hráu kjöti og kjötsafa. Ekki þvo mat með sápu, hreinsiefni eða bleikiefni. Þvottur gerir ekki skemmd blöð ætileg á ný. [6]

Til að búa til venjulegt jurtate skaltu setja hrein fersk eða þurrkuð blöð sem eru ætluð til matar í bolla, bæta heitu vatni við, láta draga í nokkrar mínútur og sía. Aðlagaðu magnið að bragðinu eða fylgdu leiðbeiningum matvörunnar. Klínísku rannsóknirnar sem voru yfirfarnar ákvarða hvorki lækningamagn af ferskum blöðum né uppskrift að heimagerðu tei. Milligrammaskammtar þeirra eiga við tiltekna útdrætti og á ekki að umreikna þá í skeiðar af blöðum. [4] [8] [9]

Tíndu blöð til ferskrar notkunar eftir þörfum; til þurrkunar eða frystingar mælir Iowa State University með uppskeru rétt fyrir blómgun. Þurrkaðu á loftgóðum, dimmum stað, losaðu síðan blöðin af stönglunum og geymdu í lokuðum ílátum. Þurrkun getur dregið úr ferskum sítrónuilminum; frysting er önnur leið til að varðveita umframblöð til matargerðar síðar. Geymdu tilreiddar, saxaðar kryddjurtir í kæli og notaðu fljótlega. [3] [5] [6]

Heimagert pestó og venjulegar blöndur af jurtum í olíu á að setja strax í kæli og nota innan 4 daga eða frysta. Olía gerir rakar jurtir ekki öruggar við stofuhita: aðstæður undir olíu geta gert bótúlisma mögulegan. Þessi geymslumörk gilda líka þegar sítrónumelissa er jurtin í blöndunni. [7]

Hvað hafa rannsóknir á fólki sýnt?

Slembuð, tvíblind víxlrannsókn frá 2004 á 18 heilbrigðum sjálfboðaliðum bar saman staka skammta af 300 mg og 600 mg af stöðluðum útdrætti við lyfleysu á aðskildum dögum. Í streituverkefni á rannsóknarstofu, metnu einni klukkustund eftir inntöku, jók 600 mg skammturinn ró samkvæmt eigin mati þátttakenda, en dró jafnframt úr árvekni samkvæmt þeirra eigin mati. Við 300 mg var úrvinnsla reikningsverkefna hraðari án minni nákvæmni. Þetta eru skammtímaniðurstöður úr litlum, heilbrigðum hópi við tilbúna streitu, ekki sönnun fyrir meðferð kvíðaröskunar eða áhrifum venjulegs tes. Upprunalegt ágrip greinarinnar var yfirfarið. [8]

Forrannsókn frá 2011 á 20 fullorðnum á aldrinum 18–70 ára með vægan til miðlungs kvíða og svefntruflanir notaði 600 mg daglega af blaðaútdrætti sem var framleiddur með vatni og alkóhóli, skipt í tvo 300 mg skammta, í 15 daga. Einkenni samkvæmt klínísku mati bötnuðu og engar aukaverkanir voru tilkynntar. Allir fengu þó útdráttinn: það var enginn lyfleysuhópur og engin blindun. Ekki er hægt að skilja náttúrulegar sveiflur, væntingar og önnur áhrif frá áhrifum meðferðarinnar. Nokkrir höfundar tengdust framleiðanda útdráttarins. Þessi forrannsókn getur ekki staðfest varanlega virkni eða almennt öryggi. [9]

Algengar fullyrðingar: hvað segja gögnin?

Fullyrðing: „Sítrónumelissute er sönnuð meðferð við svefnleysi.“ → Niðurstaða: ekki staðfest í rannsóknunum sem voru yfirfarnar hér. Svefnrannsóknin notaði tiltekinn útdrátt og hafði engan samanburðarhóp. Hvorki skammtinn né niðurstöðuna má einfaldlega yfirfæra á bolla af blaðatei. [9]

Fullyrðing: „Náttúruleg róandi vara getur ekki dregið úr árvekni.“ → Niðurstaða: tiltekin niðurstaða rannsóknar á útdrætti stangast á við fullyrðinguna. Í streiturannsókninni fylgdi minni árvekni samkvæmt eigin mati meiri ró eftir 600 mg. Þetta þýðir ekki að hver matarskammtur hafi þessi áhrif, en „náttúrulegt“ tryggir ekki óskerta athygli. [8]

Fullyrðing: „Sítrónumelissa getur komið í stað skjaldkirtilslyfja.“ → Niðurstaða: ekki stutt af klínísku gögnunum sem voru yfirfarin. Forrannsóknin útilokaði fólk með bæði vanvirkan og ofvirkan skjaldkirtil. Tilgátur úr rannsóknarstofu réttlæta ekki breytingu á ávísaðri skjaldkirtilsmeðferð. [9]

Öryggi, lyf og sérstakar aðstæður

Árvekni og lyf: ekki aka eða stjórna vélum ef vara veldur syfju. Forrannsóknin útilokaði fólk sem notaði kvíðalyf, þunglyndislyf, svefnframkallandi lyf eða róandi lyf; hún staðfestir því ekki að öruggt sé að bæta útdrættinum við þær meðferðir. Ræddu tiltekna vöru og skammt við þann sem ávísar lyfjunum og hættu ekki ávísaðri meðferð vegna þessara litlu rannsókna. Ekki á að kynna klíníska milliverkun við lyf sem sannaða aðeins vegna þess að róandi áhrif séu hugsanleg. [8] [9]

Skjaldkirtilssjúkdómar og aðrir sjúkdómar: útilokun úr forrannsókninni takmarkar það sem niðurstöðurnar geta sagt fólki með skjaldkirtilssjúkdóm; hún sannar ekki að venjuleg blöð hafi áhrif á skjaldkirtilslyf. Sykursýki og astmi voru einnig útilokunarskilyrði. Þessar útilokanir staðfesta ekki frábendingar, en koma í veg fyrir fullyrðingu um að rannsóknin hafi sýnt öryggi fæðubótarefnisins í þessum hópum. [9]

Meðganga, brjóstagjöf og börn: forrannsóknin útilokaði meðgöngu og brjóstagjöf og tók inn fullorðna. Hún ákvarðar ekki lækningaskammta fyrir þessa hópa eða börn. Þvegnar jurtir til að bragðbæta máltíð eru annað en endurtekin notkun lyfjakenndra jurtaafurða. Ekki nota greinina sem grundvöll fyrir meðferð meðgöngueinkenna, aukningu mjólkurframleiðslu eða því að gefa barni svefnúrræði í formi jurtavöru. [10] [9]

Ofnæmi og ilmkjarnaolía: forðastu þekkta ofnæmisvalda. Hættu notkun vöru ef grunur vaknar um ofnæmisviðbrögð; öndunarerfiðleikar eða þroti í hálsi krefjast bráðrar læknisaðstoðar. Ekki gleypa ilmkjarnaolíu eða gefa hana börnum um munn. Olíur í háum styrk geta verið eitraðar við inntöku og ert húðina; geymdu þær þar sem börn ná ekki til. Leiðbeiningar eða gögn um húðvöru má ekki yfirfæra á það að drekka hana. [11] [12]

Niðurlag

Sítrónumelissa nýtist sem ilmandi matarjurt og hráefni í þægilegan jurtadrykk. Fersk blöð, þurrkuð blöð og útdrættir þjóna ólíkum tilgangi. Litlar rannsóknir benda til tiltekinna skammtímaáhrifa á ró eða einkennamat, með mikilvægum takmörkunum og mögulegri minnkun árvekni. Njóttu matarnotkunar með öruggri auðkenningu, þvotti og geymslu, en mettu lækninganotkun sérstaklega með tilliti til vörunnar, lyfjanna og þess sem notar hana.