Centella-mondspoeling na verstandskieschirurgie: geen bewezen genezingsvoordeel

Studiekaart: locatie en instellingen

Land: Thailand; stad: Chiang Mai; kliniek: Department of Oral and Maxillofacial Surgery, Faculty of Dentistry, Chiang Mai University. Ook afdelingen voor orale biologie/pathologie en farmaceutische wetenschappen droegen bij. Ontwerp: gerandomiseerde, dubbelblinde, placebogecontroleerde studie bij mensen. Publicatie: 21 oktober 2026, BMC Complementary Medicine and Therapies. DOI: 10.1186/s12906-026-05640-8; registratienummer TCTR20250909004 (9 september 2025); ethische toestemming 29/2025. [1]

Waarom dit onderzoek?

Centella bevat onder andere asiaticoside, madecassoside, asiatic acid en madecassic acid, onderzocht in experimentele modellen voor ontsteking en weefselherstel. Mogelijke mechanismen bewijzen geen betere klinische genezing. Daarom werd de aanvullende werking naast normale nazorg onderzocht.

Deelnemers en voorbereiding

Van september 2025 tot maart 2026 werden 36 volwassenen van 18–35 jaar na verwijdering van een geïmpacteerde onderste derde molaar onderzocht: 17 Centella, 19 placebo. Bepaalde systemische aandoeningen, actieve infectie, zwangerschap/borstvoeding, allergieën en regelmatig gebruik van kruidensupplementen waren uitsluitingen. Oorspronkelijk gepland: 40; om logistieke laboratoriumredenen werd bij 36 gestopt, niet op basis van een tussentijdse werkzaamheidsanalyse. [1]

Het commerciële bladextract van C. asiatica werd met 70% ethanol gedurende drie uur bij 80–90°C bereid. 3,60 g in 3,0 L basis gaf 0,12% gewicht/volume. De basis bevatte glycerine, xylitol, natriumchloride en conserveringsmiddelen; placebo had dezelfde basis zonder Centella. Er werd gespoeld met 15 mL gedurende 30 seconden tweemaal per dag gedurende zeven dagen, vanaf de dag na de operatie. Deze waarden beschrijven het onderzoek, geen recept voor zelfbereiding. Beide groepen kregen standaardzorg met amoxicilline 500 mg driemaal daags vijf dagen, ibuprofen 400 mg driemaal daags drie dagen en zo nodig paracetamol. [1]

Wat werd gemeten?

Primair werd wondgenezing op dag 7 als goed, acceptabel of slecht ingedeeld. Daarnaast werden pijn in rust en bij maximale mondopening na 6–120 uur, gezichtszwelling en speeksel-FGF-2 en VEGF-A vóór chirurgie en op dag 4 beoordeeld.

Resultaten

Met Centella was goed/acceptabel/slecht 7/17 (41,2%), 8/17 (47,1%), 2/17 (11,8%); bij placebo 4/19 (21,1%), 15/19 (78,9%), 0/19. Ondanks meer «goed» als getal leverde de vooraf geplande driedeling p=0,105, geen significant verschil. Een exploratieve goed-versus-overige analyse gaf RR=1,96; 95%-BI 0,69–5,53; p=0,281; het interval is te breed om voordeel vast te stellen. Niet-significantie bewijst evenmin dat ieder denkbaar effect ontbreekt. [1]

Pijn nam af in beide groepen zonder significant effect in rust (p=0,661) of bij maximale opening (p=0,856); ook zwelling verschilde niet significant. Voor speekselbiomarkers waren gecorrigeerde geometrische gemiddelderatio’s FGF-2=0,54 (95%-BI 0,27–1,10; p=0,088) en VEGF-A=0,71 (95%-BI 0,48–1,04; p=0,075). Deze exploratieve niet-significante verschillen tonen geen beter weefselherstel aan. [1]

Veiligheid en beperkingen

Enkele milde, tijdelijke mondklachten; geen ernstige incidenten of stopzetting in zeven dagen. Dat bewijst geen veiligheid op lange termijn. Sterke punten: randomisatie, placebo, dubbelblindheid, preregistratie en operaties volgens protocol door één chirurg. Beperkingen: kleine steekproef, korte follow-up, logistieke stop vóór 40, geen formele blinderingstest, één wondbeoordelaar en geen individuele registratie van extra paracetamol. Dit onderzoek geldt alleen deze mondspoeling; niet automatisch thee, capsules, huidcrèmes of andere wonden.

Men zegt… wat blijkt uit het bewijs?

Claim: als Centella herstelmechanismen beïnvloedt, versnelt mondspoeling het herstel na een verstandskiesoperatie. Oordeel: Niet aangetoond in deze studie. Laboratoriumaannemelijkheid vervangt geen klinisch bewijs. [1]

Financiering en conclusie

Gefinancierd door Faculty of Dentistry Research Fund, Chiang Mai University; de auteurs verklaarden dat de financier geen rol had in ontwerp, analyse of tekst en meldden geen belangenconflicten. Mondspoeling met 0,12% Centella gaf geen statistisch significant voordeel voor genezing, pijn of zwelling in deze kleine studie; reguliere nazorg blijft noodzakelijk.