Dëll: Blieder, Somen, Nährstoffer, Gebrauch an d'Fuerschung

Wéi eng Planz a wéi eng Deeler?

Dëll, och Kornischongskraut genannt, ass Anethum graveolens L., eng aromatesch, eenjäreg Planz aus der Famill Apiaceae. Déi fein gedeelt gréng Blieder ginn entweder frësch oder gedréchent verkaaft. Op engleschen Etikette kann de bliederegen Deel dill weed heeschen. Och déi giel Bléiestänn ginn zum Aleeë benotzt. Wat um Gewierzglas „Dëllsomen“ heescht, si botanesch kleng dréche Friichten, déi a somhalteg Deeler zerfalen. Si stame vun der selwechter Planz, ginn an der Kichen awer anescht benotzt wéi d'Blieder. [1]

Dëll gläicht dem Fenchel, Foeniculum vulgare, ass awer eng aner Aart. Weder eng Fenchelknoll nach Anissome si Synonymmer fir Dëll. Kaaft e kloer identifizéiert Kraut fir ze iessen; eng wëll Planz soll net nëmmen un hire feine Blieder als iessbar erkannt ginn. Nimm wéi ’Bouquet’ a ’Fernleaf’ bezeechnen Zorte vum Dëll, keng separat medezinesch Substanzen. [1]

Wat bréngt Dëll an eng Moolzecht?

Deen direktsten Notzen ass de Goût. Dëll passt bei Gromperen, Kornischongen, Fësch, Eeër, Zoppen a Jughurtszoossen. Kraider kënnen en Deel vum Goût liwweren, deen een soss duerch méi Salz géif sichen. Dat ass eng praktesch Iddi beim Kachen; Dëll hëlt awer kee Natrium ewech, dat schonn an ageluechte Kornischongen, Kéis oder enger Zooss ass. D'Blieder bréngen e frësche Kraidergoût, wärend déi dréche Friichte méi kräfteg wierzen a fir d'Aleeën an aner Rezepter benotzt ginn. [2] [3]

Frëschen Dëll enthält Vitamin C, Folat a Mineralstoffer, mä d'Quantitéit spillt eng wichteg Roll. D'Portioun an der Datebank vun der Universitéit vu Rochester, 1 Taass mat frëschen Dëllzweigercher, liwwert ongeféier 3,8 kcal, 7,6 mg Vitamin C, 13 Mikrogramm Folat an 0,19 g Ballaststoffer. Dat ass eng Taass mat liichten Zweigercher, net 100 g an och keng fest gefëllten Taass mat gehacktem Kraut. Eng Garnitur ass nach méi kleng. De realistesche Bäitrag besteet aus Goût an enger bescheidener Ergänzung zu enger ofwiesslungsräicher Ernärung; a Gewierzportiounen ass Dëll keng bedeitend Quell vu Protein oder Ballaststoffer. [4]

Aromatesch Verbindunge erklären, firwat d'Formen ënnerschiddlech schmaachen. Bei Analysen goufen ënner anerem Limonen, Phellandrenen, Dëllether a mat Carvon verbonne Substanzen fonnt. Hir Undeeler hänke vum Planzendeel a vun de Wuesstemsbedéngungen of. Eng Studie mat Feld- a Laboaarbecht huet och phenolesch Verbindungen an d'antioxidativ Aktivitéit vu preparéierten Extraitë gemooss. Esou cheemesch Miessunge beschreiwen déi getest Prouwen; si weisen net, datt Dëll iessen Kriibs verhënnert oder Infektioune behandelt. [5]

Blieder, Somen, Téi a Preparater sinn ënnerschiddlech

• Frësch oder gedréchent Blieder: e Gewierz fir d'Iessen. Fänkt mat wéineg un a passt d'Quantitéit un de Goût un. Et gëtt keng bewisen therapeutesch Dagesportioun fir d'Kichen.
• Dréche Friichten, déi als Some verkaaft ginn: jee no Rezept ganz oder zerdréckt benotzt. Hire Goût an d'Zesummesetzung vun hirem Ueleg ënnerscheede sech vun deene vun de Blieder.
• Téi oder e Waasseropgoss: wéi vill Substanzen erausgeléist ginn, hänkt vum Planzendeel, der Quantitéit an der Preparatioun of. Dat ass net datselwecht wéi eng ofgeweie Quantitéit Pudder ze huelen.
• Pudderkapselen, Extraiten an äthereschen Ueleg: si sinn net géigesäiteg austauschbar. En Extrait trennt bestëmmte Bestanddeeler of; bei der Destillatioun vum äthereschen Ueleg gi flüchteg Verbindunge konzentréiert, ouni d'Ballaststoffer vum Blat. Déi folgend Studie bei Mënschen hu bestëmmte Pudder oder Extraitë getest, keng Drëpse vun äthereschem Ueleg. [1] [5] [6] [7]

Wat hu Studie bei Mënsche gewisen?

Bluttfetter a Bluttzocker

An enger iranescher duebelblanner Studie vun 2020 goufen 48 Erwuessener vun 30–60 Joer mat Typ-2-Diabetis a Verdauungsbeschwerden zoufälleg op zwou Gruppen opgedeelt; 42 hunn d'Studie ofgeschloss. Si kruten 3 g gedréchent Blatpudder pro Dag a Kapselen oder e Stäerktplacebo fir 8 Wochen, bei stabiler Diabetisbehandlung. No der statistescher Upassung waren d'Verännerunge vum LDL-, Gesamt- an HDL-Cholesterin am Verglach mam Placebo zugonschte vum Dëll. D'Triglyzeriden hu sech net kloer verbessert, an den Ënnerscheed tëscht de Gruppen an der Verännerung vum Insulin war no der Upassung net méi statistesch signifikant. Och fir den nüchtere Bluttzocker gouf kee klore Virdeel gewisen. [6]

Dat ass en Hiweis op e méiglechen Notze vun dësem bestëmmte Preparat fir d'Bluttfetter, kee Beweis fir besser laangfristeg Resultater bei Diabetis. D'Studie war kleng, kuerz an op een Zentrum limitéiert. Si huet d'Persounen analyséiert, déi bis zum Schluss matgemaach hunn, a vill verschidde Resultater gekuckt. Si kann weder d'Verhënnerung vun Häerzinfarkter beweisen nach eng verschriwwe Behandlung ersetzen. D'Fuerschungsdosis gëtt genannt, fir d'Resultater ze verstoen, net als Recommandatioun fir Ergänzungsmëttelen. [6]

D'Resultater sinn net iwwerall positiv. Eng aner Studie iwwer de metabolesche Syndrom huet 24 Erwuessener zoufälleg zougedeelt an no 12 Wochen déi 20 Persounen analyséiert, déi d'Studie ofgeschloss haten. Si huet 600 mg pro Dag vun engem Waasser-Alkohol-Extrait aus gedréchenten Deeler iwwer dem Buedem, dorënner Blieder a Stiller, mat engem Räisstäerktplacebo verglach. D'Triglyzeride sinn am Dëllgrupp géintiwwer sengem eegene Startwäert gefall, awer net signifikant am Verglach mam Placebo. Fir HDL-Cholesterin, Bauchëmfang, Bluttdrock an nüchtere Bluttzocker gouf et och kee signifikante Virdeel tëscht de Gruppen. Mat esou wéinege Participante bleift Onsécherheet; et ass weder e Beweis vun der Wierksamkeet nach vun enger kompletter Onwierksamkeet. [7]

Verdauung a Reegelpéng

An der Diabetisstudie huet sech am Dëllgrupp eng Kategorie vum Symptomfroebou verbessert, déi Problemer mat der Beweeglechkeet vum Déckdaarm betraff huet. Reflux, Verdauungsbeschwerden a verschidden aner Kategorie goufen net kloer besser wéi um Ufank. Dat war e Symptomfroebou bei ausgewielte Patienten, kee Beweis, datt Dëll all Ursaach vun Opblosenheet oder eng diagnostizéiert Daarmerkrankung behandelt. [6]

Eng Studie vun 2014 huet 75 Studentinne vun 18–28 Joer mat primärer Reegelpéng opgeholl an d'Resultater vu 70 analyséiert. Dëllsomepudder gouf iwwer zwee Menstruatiounszyklen mat Mefenaminsäier a Placebo verglach. D'Dëllquantitéit war 1.000 mg all 12 Stonne fir 5 Deeg, ugefaangen 2 Deeg virun der Menstruatioun. D'Péng huet am Dëllgrupp ofgeholl, mee och de Placebogrupp huet sech am zweete Zyklus verbessert. En net signifikanten Ënnerscheed géintiwwer Mefenaminsäier beweist net, datt déi zwou Behandlungen gläichwäerteg sinn. Dës kleng Studie liwwert virleefeg Hiweiser, keen zouverlässegen Ersatz fir eng Ofklärung oder eng etabléiert Péngbehandlung. [8]

Et gëtt behaapt… wat soen d'Beleeger?

„Dëll heelt Diabetis oder héije Cholesterin.“ — Bewäertung: eng onbewise Behandlungsbehaaptung. Verschidde Bluttfettwäerter hu sech mat engem Blatpudder verbessert, wärend eng aner Extraitstudie kee signifikante Virdeel iwwer Placebo eraus fonnt huet. Preparater, Populatiounen a Resultater ware verschidden. Eng Handvoll Blieder iwwerhëlt net automatesch d'Effekter vu Kapselen. [6] [7]

„Dëll berouegt all Verdauungsproblem.“ — Bewäertung: méi breet formuléiert, wéi d'Beleeger et erlaben. Déi limitéiert Observatioun aus dem Froebou huet eng eenzeg Symptomkategorie betraff, wärend aner Beschwerden net kloer besser goufen. Unhalend oder méi schlëmm Symptomer brauchen eng Erklärung, keng méi grouss Kraiderdosis. [6]

„Antioxidativ oder antibakteriell Aktivitéit mécht Dëll zu engem natierlechen Antibiotikum.“ — Bewäertung: Laboaktivitéit beweist keng Behandlung beim Mënsch. An den Tester goufen Extraiten oder ätheresch Ueleger a cheemeschen Analysen agesat oder a Kontakt mat Mikroorganisme bruecht. Et gouf net getest, ob d'Wierze vun engem Iessen eng Infektioun heelt, an och keng Dosis fir d'Anhuele vun äthereschem Ueleg festgeluecht. [5]

„Dëllsome wierke bei Reegelpéng esou gutt wéi e Péngmedikament.“ — Bewäertung: net gekläert. Eng kleng Vergläichsstudie ass interessant, huet awer weder eng therapeutesch Gläichwäertegkeet nach eng zouverlässeg Sécherheet op laang Siicht gewisen. [8]

Auswielen, preparéieren a versuergen

Wielt aromatesch gréng Zweigercher ouni Schimmel, schleimeg Stellen oder staark beschiedegt Blieder. Halt de Bondel kill a benotzt en, soulaang e frësch ass. Wann en net bannent ongeféier enger Woch benotzt gëtt, ass Afréieren eng nëtzlech Méiglechkeet. Wäscht d'Kraut virum Schneiden mat killem fléissendem Waasser a maacht et virsiichteg dréchen. Benotzt propper Geschier an haalt et vu Jus aus réiem Fleesch oder Fësch ewech. Wäscht et net mat Seef, Botzmëttel oder Bleechmëttel. [9] [10] [2]

Gitt de delikate frëschen Dëll éischter géint d'Enn vum Kachen oder direkt virum Zerwéieren derbäi, fir säin Aroma z'erhalen. Als éischt Orientéierung fir de Goût entsprécht 1 Iessläffel frëscht Kraut ongeféier 1 Téiläffel gedréchentem Kraut. Schmaacht of a passt d'Quantitéit un, well Lagerung a Rezept d'Stäerkt beaflossen. Dat ass eng Ëmrechnung fir d'Kichen, keng Ëmrechnung vu Fuerschungsdosen. [2]

Fréiert déi gewäschen an dréche Zweigercher an enger eenzeger Schicht an a fëllt se duerno an e beschrëftenen, fir d'Afréiere gëeegente Behälter. Alternativ kënne gehackte Blieder a klenge Waasseräiswierfele fir Zoppen oder Zoosse gefruer ginn. Beim Dréchne si kleng Quantitéiten a gutt Loftzirkulatioun wichteg; Dëll ka schimmeleg ginn, wann en ze laang fiicht bleift. Versuergt komplett gedréchent Blieder a Som an zouene loftdichte Behälter, geschützt géint Hëtzt, Liicht a Fiichtegkeet. Geheit verschimmelt Material ewech, amplaz et mat enger neier Partie ze vermëschen. [9] [3]

Virsiicht jee no Persoun a Produkt

Eng Allergie ass méiglech. Eng publizéiert Fallbeschreiwung huet eng direkt allergesch Reaktioun op Dëll bestätegt, mat Jucken am Mond, Schwellungen, Nesselausschlag a Verdauungssymptomer. Och gekachte Platen hunn eng Reaktioun ausgeléist. Eng Persoun mat enger bestätegter Dëllallergie soll Dëll evitéieren an net dorop vertrauen, datt d'Kachen en onbedenklech mécht. En ugeschwollenen Hals oder Otemnout nom Iesse verlaangt direkt medezinesch Hëllef. E Fallbericht beweist, datt esou eppes virkomme kann, net wéi heefeg d'Allergie an der Bevëlkerung ass. [11]

Niewewierkungen a Medikamenter: an de kuerze Stoffwiesselstudie goufe keng bedeitend Niewewierkunge gemellt. Hir Gréisst an Dauer kënne laangfristeg Sécherheet awer net beweisen. An der Studie iwwer Reegelpéng hunn zwou Persounen am Dëllgrupp méi staark oder méi laang Bluddunge gemellt an eng Persoun Verdauungsonwuelbefannen. Déi kleng Zuele weisen weder e signifikanten Ënnerscheed zu den anere Gruppen nach e bewisen Ursaachenzesummenhang. Déi iwwerpréift Studie ware keng Studie iwwer Medikamentewiesselwierkungen. Wien e Bluttzocker- oder Cholesterinsënker hëlt, soll e geplangt konzentréiert Produkt mat engem Dokter oder Apdikter iwwerpréiwen. Déi méiglech Stoffwiesseleffekter begrënnen dës Kontroll, beweisen awer keng bestëmmte Wiesselwierkung. Ännert keng verschriwwen Dosis opgrond vun dëse Studien. [6] [7] [8]

Schwangerschaft, Stillzäit, Kanner an Nierenerkrankungen: dës Gruppe waren an de Studien net genuch vertrueden. D'Stoffwiesselstudie hu Schwangerschaft, Stillzäit a relevant Aschränkunge vun der Nierefunktioun ausgeschloss. Déi berouegend kuerzfristeg Resultater beweisen dofir net d'Sécherheet oder d'Doséierung vun Ergänzungsmëttelen an dëse Situatiounen. Dës Wëssenslück ass kee Beweis, datt normal Gewierzquantitéite schueden. Vermeit selwer festgeluechte medezinesch Dosen a gitt Puppelcher keng Dëllpreparater géint Koliken opgrond vu Fuerschung bei Erwuessenen. Keng vun den iwwerpréifte Studie liwwert eng validéiert Dosis vun äthereschem Ueleg fir doheem. [6] [7] [8]

Schlussfolgerung

Dëll huet duerch säin Aroma, seng villsäiteg Benotzung an de bescheidene Bäitrag un Nährstoffer aus der tatsächlech giessener Quantitéit eng Plaz an der Alldagskichen. Blieder an dréche Friichte bidden ënnerschiddlech Méiglechkeeten, a richteg Lagerung erhält hir Qualitéit. D'Fuerschung bei Mënsche weist Froen op, déi weider ënnersicht solle ginn, besonnesch iwwer verschidde Bluttfettwäerter a Reegelpéng. Si ass awer nach ze limitéiert, fir Pudder, Extraiten oder Ueleger als etabléiert Behandlungen ze betruechten. Fir praktesch Entscheedunge muss een d'Liewensmëttel vum konzentréierte Produkt ënnerscheeden an op bekannt Allergien a Gruppen oppassen, bei deenen d'Sécherheet vun Ergänzungsmëttelen net ënnersicht gouf.