Melóna: næringarávinningur, varúð og örugg geymsla

Hvaða melóna og hvaða hluti er borðaður?

Hér er fjallað um ætilegt aldinkjöt Cucumis melo L., af graskeraætt, einkum sæt yrki sem eru borðuð fersk. Tegundin nær yfir aldin með ólíku hýði, lit aldinkjöts og ilmi, svo sem cantaloupe og honeydew. Hún er önnur en vatnsmelóna, Citrullus lanatus. Armensk gúrka tilheyrir fjölbreytni C. melo, en heiti hennar lýsir ekki öllum melónum. Munur milli yrkja þýðir að eitt næringargildi getur ekki lýst öllum aldinum sem eru seld sem melónur. [1] [2]

Greinin fjallar um aldinkjötið eftir að hýði og innihald fræhólfsins í miðju hafa verið fjarlægð. Síaður safi, sykraðir drykkir, fræolía og þéttir útdrættir eru aðrar afurðir; ekki má sjálfkrafa yfirfæra áhrif þeirra á skammt af aldinkjöti eða öfugt. Hýðið, þótt því sé hent, skiptir máli fyrir matvælaöryggi því skurður getur flutt mengun inn í aldinið. [3]

Næringarávinningur: hvað gefur skammtur?

Vatn með tiltölulega lítilli orku. Aldinkjötið er yfirleitt um 90% vatn, bætir við daglega vökvainntöku og býður upp á sætan millibita. Colorado State University gefur upp um 50 kcal og 13 g kolvetna fyrir einn bolla af hráum cantaloupe-teningum. Þetta eru nálgunargildi fyrir þessa framreiðslu og þetta rúmmál, ekki fyrir safa eða skál með viðbættu hunangi. Melóna bætist við venjulegan mat og drykk; hún kemur ekki í stað meðferðar við ofþornun vegna mikilla uppkasta eða niðurgangs. [4] [3]

C-vítamín og eðlileg líkamsstarfsemi. Melóna gefur C-vítamín sem þarf til kollagenmyndunar og eðlilegrar ónæmisstarfsemi. Vítamínið hjálpar einnig við upptöku járns úr jurtafæðu. Melóna með máltíð sem inniheldur belgjurtir bætir því við uppsprettu þessa vítamíns. Það er eðlilegur næringarávinningur, ekki sönnun þess að melóna meðhöndli sýkingu eða blóðleysi. Magnið fer eftir yrki og ástandi aldinsins. [5] [13]

Beta-karótín skýrir einn kost appelsínuguls aldinkjöts. Appelsínugul yrki, meðal annars margar cantaloupe-melónur, innihalda beta-karótín sem líkaminn breytir í A-vítamín. Það styður eðlilega sjón og ónæmisstarfsemi. Fölgræn yrki gefa ekki endilega sama magn. Matur hjálpar við að uppfylla næringarþarfir; hvorki litur né vítamíninnihald sanna bætta nærsýni eða meðferð við augnsjúkdómi. [5] [6]

Kalíum, nokkrar trefjar og fjölbreytni. Melóna gefur kalíum sem kemur við sögu í starfsemi vöðva og tauga. Að borða aldinkjötið varðveitir trefjarnar í stað þess að fjarlægja þær með síun. Melóna kemur ekki í stað heilkorns, belgjurta og grænmetis sem fjölbreyttra trefjagjafa og myndar ekki ein og sér fullgilda máltíð. Berið hana fram með ósætri jógúrt eða í salati og takið tillit til viðbætts sykurs eða salts. [7] [14]

Best studdi hagnýti ávinningurinn er að hafa heila ávexti sem hæfilegan hluta máltíða: kældan skammt, bita sem millimál eða sætleika án sykursíróps. Áhrif á heildarorkuinntöku ráðast af magni og því sem melónan kemur í staðinn fyrir, ekki af „fitubrennandi“ eiginleika. [6] [3]

Takmörk gagnanna og mismunandi afurðir

Matvæla- og háskólaheimildirnar sem voru yfirfarnar styðja samsetningu melónu og notkun hennar í mataræði. Þær veita ekki beinar sannanir fyrir því að venjulegur skammtur af aldinkjöti meðhöndli sykursýki, háþrýsting, nýrnasjúkdóm eða krabbamein. Tilvist vítamíns eða andoxunarefnis er ekki meðferðartilraun með sjúklingum. Rannsókn á útdrætti, fræi eða samsettri vöru staðfestir heldur ekki virkni heils aldins: tegund, plöntuhluti, vinnsla og mæld niðurstaða verða að samsvara áður en ályktun er yfirfærð. [5] [13]

Síaður safi varðveitir ekki allar trefjar aldinkjötsins og getur auðveldað að drekka meira magn en væri borðað sem ávöxtur. Blöndun án síunar heldur eftir meira aldinkjöti, en heildarskammtur og viðbætt hráefni skipta enn máli. Ógerilsneyddar afurðir kalla á sérstaka varúð hjá fólki sem er viðkvæmara fyrir matarsýkingum. [14] [8]

Sérstök varúð: ofnæmi er ekki alltaf vægt

Melóna getur valdið kláða eða kitli í munni hjá sumum með frjókornaofnæmi. Í rannsóknarstofuvinnu með sjúklingum þar sem melónuofnæmi hafði verið staðfest með stýrðum fæðuþolprófum þekktu mótefni hjá 71% af 21 sjúklingi prófílín úr melónu. Þetta hjálpar að skýra sum krossviðbrögð; það merkir ekki að allir með frjókornaofnæmi þurfi að forðast melónu. [9]

Í greiningarrannsókn með 53 fullorðnum sem sögðust hafa brugðist við melónu voru klínísk viðbrögð staðfest hjá 19. Munnseinkenni voru algengust, en tveir einstaklingar fengu lífshættuleg viðbrögð. Þetta var valið úrtak af ofnæmisstofu, ekki mat á algengi ofnæmis meðal almennings. Prófið ekki þol heima eftir alvarleg viðbrögð og gerið ekki lítið úr endurteknum kláða í munni. [10]

Hættið að borða ef viðbrögð koma fram og fáið mat á endurteknum kláða eða bólgu. Öndunarerfiðleikar, bólga í tungu eða hálsi eða yfirlið krefjast tafarlausrar bráðahjálpar og þess að fylgja fyrirskipaðri adrenalínáætlun ef hún er til staðar. Útilokið ekki alla tengda ávexti út frá jákvæðu ofnæmisprófi einu saman; sjúkrasaga og sérfræðimat ráða því hvað þarf að forðast. [16] [10]

Sykursýki, nýrnasjúkdómar, meðganga og börn

Sykursýki: Sætleiki útilokar ekki melónu sjálfkrafa og mikið vatn afnemur ekki kolvetnin. Notið mældan skammt innan mataræðisáætlunarinnar: bollinn sem lýst var inniheldur um 13 g kolvetna áður en öðru er bætt við. Stór sykraður drykkur eða safi jafngildir ekki þeim skammti. Melónuneysla er ekki ástæða til að breyta lyfjum. [3]

Nýrnasjúkdómar og lyf: Ef kalíumtakmörkun hefur verið fyrirskipuð skipta yrki og skammtur meira máli en að kalla allar melónur bannaðar eða ótakmarkaðar. Kalíum þarf að meta með annarri inntöku dagsins, rannsóknarniðurstöðum og meðferðaráætlun; ekki allir með nýrnasjúkdóm þurfa takmörkun. Yfirfarnar heimildir staðfesta ekki tiltekna lyfjamilliverkun við venjulegan melónuskammt. Viðvörun um kalíumfæðubót má ekki sjálfkrafa verða bann við ávöxtum. [11]

Meðganga, brjóstagjöf og skert ónæmi: Hagnýta áhyggjuefnið er matvælaöryggi, ekki sérstakt bann við melónualdini. Listeria getur fjölgað sér jafnvel í kæli og haft alvarlegri afleiðingar á meðgöngu, hjá eldra fólki og við skert ónæmi. Kaupið forskorna melónu kælda, meðhöndlið hana hreinlega og forðist langa geymslu. Hér er öryggi aldinkjöts sem matar ekki yfirfært á útdrætti eða jurtablöndur markaðssettar sem melóna á meðgöngu eða við brjóstagjöf. [8] [6]

Börn: Fjarlægið hýði og fræ og aðlagið áferð og stærð að barninu. Kúlulaga bitar og stórir eða harðir bitar henta ekki á öllum þroskastigum tyggingar og kyngingar. Börn eiga að borða sitjandi og undir eftirliti; að kalla ávöxt mjúkan breytir ekki því að lögun bitanna skiptir máli. [15]

Innkaup, þvottur og kæling

Veljið heil aldin sem virðast tiltölulega þung miðað við stærð, án sprungna, myglu, vökvaleka eða mjúkra rotnandi svæða. Þroskuð cantaloupe getur ilmað og haft gulan eða kremlitan grunn undir netmynstrinu; honeydew og önnur yrki hafa önnur þroskamerki. Mýking eftir uppskeru þýðir ekki endilega að sykurinnihald aukist. [3] [5] [2]

Þvoið hendur, hnífa og skurðarbretti. Burstið hýðið undir rennandi vatni með hreinum grænmetisbursta og þerrið áður en skorið er. Notið hvorki sápu né bleikiefni á aldinið. Haldið áhöldum og yfirborðum aðskildum frá hráu kjöti, skafið fræ og þræði úr miðjunni og skerið með hreinum áhöldum. Þvottur dregur úr flutningi mengunar en dauðhreinsar ekki aldinið. [17] [3]

Geymið skorna melónu í lokuðu íláti við um 4 °C eða lægra hitastig. Setjið í kæli innan tveggja klukkustunda frá skurði, eða einnar þegar umhverfishiti fer yfir 32 °C; fargið henni ef hún stendur lengur ókæld. Iowa State University ráðleggur að nota kælda, skorna melónu innan fimm daga. Notið hana fyrr ef umbúðir tilgreina styttri tíma eða ástand aldinsins krefst þess. Seinni kæling leiðréttir ekki fyrri ranga meðhöndlun og lykt ein staðfestir ekki öryggi. Flytjið skorna ávexti í einangrandi kæliboxi með ís eða viðeigandi kælikubbum. [12] [6]

Því er haldið fram… hvað segja gögnin?

„Melóna hreinsar nýrun eða meðhöndlar vökvasöfnun.“ Mat: ekki staðfest fyrir venjulegt aldin í yfirförnum heimildum. Vatnið bætir við vökvainntöku en sannar ekki lækningalega þvagræsandi verkun. Sumir sjúkdómar krefjast sérstakrar vökva- eða kalíumáætlunar. [4] [11]

„Allir litir melóna gefa sama A-vítamín.“ Mat: rangt. Appelsínugulu aldinkjöti fylgir yfirleitt meira beta-karótín; ekki má nota cantaloupe-gildi fyrir græna honeydew. [5] [4]

„Hýðið þarf ekki að þvo því því verður hent.“ Mat: rangt. Hnífur getur flutt örverur af hýði í aldinkjöt. Þvoið, burstið og þerrið fyrir skurð og haldið síðan aldinkjötinu köldu. [3] [17]

Niðurstaða

Melóna eykur fjölbreytni ávaxta og gefur vatn og C-vítamín; appelsínugul yrki bjóða einnig beta-karótín. Gagnið ræðst af skammti, yrki og öðrum þáttum máltíðarinnar. Þvottur á hýði, kæling skorins aldinkjöts, að taka ofnæmi alvarlega og skammtar í samræmi við einstaklingsbundnar takmarkanir eru mikilvægustu hagnýtu atriðin.