Inngangur
Vínber eru þægilegur ávaxtaskammtur með vatni, náttúrulegri sætu og nokkrum trefjum og kalíumi. Þau geta aukið fjölbreytni í morgunmat, millimálum og salötum án loforða um lækningu. Mikilvægt er að greina á milli heilla vínberja, rúsína, síaðs safa og þykktra afurða, og milli venjulegs matarskammts og þeirra blandna sem rannsakaðar eru.
Á þessari síðu
Tegund, heiti og ætur hluti
Greinin fjallar um þroskuð, æt ber Vitis vinifera L., viðarkenndrar klifurplöntu af vínviðarætt, Vitaceae. Ávextirnir kallast vínber; borðvínber eru afbrigði sem einkum eru ræktuð til að borða fersk. Græn, rauð og fjólublá ber, með eða án fræja, geta tilheyrt sömu tegund. Litur einn sýnir ekki læknisfræðilegan ávinning. Aðrar tegundir og blendingar eru einnig til; rannsókn á „vínberjum“ prófar því ekki sjálfkrafa öll borðafbrigði. [1] [2]
Viðfangsefnið er ávöxturinn, ekki lauf, vínberjakjarnaolía, fræútdrættir, resveratrólhylki eða vín. Rúsínur eru þurrkaðir ávextir, ekki önnur plöntutegund. Þurrkun, síun og útdráttur breyta magni og samsetningu efna í skammti. [1] [5]
Hvað gefur skammtur?
Minnesotaháskóli gefur eftirfarandi viðmiðun fyrir einn bolla af rauðum eða grænum vínberjum: um 104 kkal, 27 g kolvetni, 1 g prótein, minna en 1 g fita, 1 g trefjar og 288 mg kalíum. Þetta er dæmi um ferskan ávöxt, ekki bolla af rúsínum eða safa og ekki efnagreining á öllum afbrigðum. Með um eitt gramm í dæminu bæta berin við trefjar en eru ekki einstaklega trefjarík fæða. [4]
Vatn og kolvetni gera ávöxtinn auðveldan í notkun, en ekki að fullkominni máltíð einum og sér. Hæfilegt magn með hreinni jógúrt eða skorið í blandað salat eykur fjölbreytni. Prótein og aðrir hlutar máltíðarinnar ráðast líka af því sem er borðað með. Kalíum bætir næringarinntöku en breytir ekki skammti í meðferð við kalíumskorti eða háþrýstingi. [4]
Vínber innihalda einnig plöntupólýfenól sem hafa verið skoðuð í nokkrum rannsóknum á fólki. Mæling á rannsóknarstofu eða heiti eins efnis segir ekki til um klínískan ávinning af ótilteknu magni ferskra berja. Hvorki dökkur litur né orðið „andoxunarefni“ sannar að krabbamein sé fyrirbyggt. [7]
Heil vínber, rúsínur, safi og maukaðir ávextir
Heill ávöxtur heldur ætu hýði og aldinkjöti og þarf að tyggja. Það er gagnleg leið til að fá ávexti og trefjar, þótt skammtastærð skipti enn máli. Síaður safi skilur mikið af trefjaefninu eftir. Stórt glas er ekki sami skammtur og nokkur ber, og merkingin „100% safi“ skilar ekki aftur trefjunum sem voru fjarlægðar. [5]
Að mauka allan æta ávöxtinn er annað en að sía hann: ef hýði og aldinkjöt eru með haldast trefjarnar í blöndunni. Viðbætt jógúrt, sætuefni og aðrir ávextir teljast einnig með í uppskriftinni. Rúsínur hafa tapað miklu vatni, svo sama rúmmál jafngildir ekki ferskum vínberjum. Skoðið skammta og kolvetni fremur en að álykta að samsetning sé eins vegna þess að hvort tveggja er ávöxtur. [5] [1] [6]
Hvað prófaði blóðþrýstingsrannsóknin?
Slembiröðuð, tvíblind víxlrannsókn frá 2012 tók til 24 karla á aldrinum 30–70 ára með efnaskiptavillu. Þeir fengu frostþurrkað vínberjaduft eða lyfleysu í 30 daga hvort, með þriggja vikna hléi milli tímabila. Þeir voru beðnir um að halda venjulegu mataræði og hreyfingu stöðugum og forðast pólýfenólríka fæðu meðan á rannsókn stóð. [7]
Slagbilsþrýstingur var lægri og flæðismiðluð víkkun slagæðar, mæld með ómskoðun, betri á vínberjatímabilinu. Ekki bötnuðu allar aðrar breytur efnaskiptavillu: niðurstaðan merkir ekki að allir heilsumælikvarðar hafi breyst til batnaðar. Um var að ræða skammtímamælingar í litlum, ákveðnum karlahópi. Rannsóknin prófaði ekki að hætta lyfjum, fyrirbyggja hjartaáföll eða finna meðferðarskammt ferskra vínberja fyrir alla. [7]
Duft er ekki sjálfkrafa næringarlega jafngilt safa, fræhylkjum eða hverju afbrigði í verslun. Hagnýt túlkun er rannsóknarvísbending samhliða venjulegu matargildi ávaxtarins, ekki ástæða til að breyta hverju millimáli í blóðþrýstingsmeðferð.
Val, þvottur og geymsla
Veljið stinn og bústin ber sem hanga vel á stilkunum. Forðist sýnilega mygluð, illa skemmd eða lekandi ber. Minnesotaháskóli ráðleggur geymslu í poka eða íláti í kæli í allt að eina viku. Ástand við kaup og leiðbeiningar á umbúðum geta kallað á fyrri notkun; tíminn tryggir ekki öryggi berja sem þegar eru skemmd. [4]
Þvoið magnið sem á að nota rétt fyrir neyslu í sigti undir köldu rennandi drykkjarvatni og þerrið með hreinu efni. Hreinsið hendur og áhöld og komið í veg fyrir mengun frá hráu kjöti. Notið ekki sápu, hreinsiefni eða bleikiefni. Þvottur dregur úr mengun en dauðhreinsar ekki og bjargar ekki skemmdum ávöxtum. [4] [8]
Skorin vínber má dreifa í hafra, jógúrt eða salöt í stað þess að taka síendurtekið handfylli úr stórum poka. Þetta er framreiðsluhugmynd, ekki fastur skammtur eða sönnuð megrunaraðferð. Kælið skorna ávexti og blandaða rétti rétt; vínber gera salat með mjólkurvörum eða kjöti ekki geymsluþolið án kælingar. [8]
Varúð eftir aðstæðum
Ung börn og kyngingarvandi: heil vínber geta valdið köfnun, einnig steinlaus. Stanford ráðleggur að fjarlægja hýðið og skera í litla, ókringlótta bita fyrir ung börn. Aðlagið stærð og áferð að færni barnsins og látið það borða sitjandi undir eftirliti. Heil frosin vínber leysa ekki vandann: frysting fjarlægir ekki kringlótta lögunina. Kyngingarraskanir krefjast einstaklingsbundinna áferðarleiðbeininga. [9]
Sykursýki og skammtar: náttúrulegur ávaxtasykur er enn kolvetni. Teljið fersk vínber, rúsínur og safa eftir raunverulegum skammti í stað þess að banna alla ávexti eða leyfa ótakmarkað magn. Stórar breytingar geta þurft samræmingu við matar- og lyfjaáætlun. Breytið ekki insúlíni eða annarri meðferð vegna dufttilraunarinnar. [6]
Ofnæmi: vínber geta valdið alvarlegum viðbrögðum hjá næmum einstaklingum. Klínísk rannsókn lýsti 37 einstaklingum sem þegar höfðu verið sendir í mat vegna alvarlegra vínberjaviðbragða, og fann næmingu fyrir lípíðflutningspróteini í ávextinum. Þessi valdi hópur mælir ekki tíðni ofnæmis í almenningi. Prófið ekki matinn heima eftir grunsamleg viðbrögð. Öndunarerfiðleikar, bólga í hálsi eða yfirlið kalla á bráða aðstoð og ávísaða adrenalínáætlun ef hún er fyrir hendi. Ekki hefur verið sýnt að afhýðing geri vínber örugg við þekkt ofnæmi. [10] [11]
Meðganga, brjóstagjöf og skert ónæmi: venjulegir ávextir og þétt fæðubótarefni fela í sér ólíka útsetningu. Gætið þvottar, kælingar og matarhreinlætis. Á meðgöngu og þegar hætta á matarsýkingu er meiri skal velja gerilsneyddan safa frekar en hráan ógerilsneyddan. Tilraunin á körlum staðfestir hvorki öryggi né ávinning útdrátta á meðgöngu eða við brjóstagjöf. [12] [7]
Það er sagt… hvað sýna gögnin?
„Vínber meðhöndla háþrýsting og gera lyf óþörf“
Mat: rannsóknin styður ekki þessa niðurstöðu. Stutt dufttilraun á 24 körlum skoðaði ekki að hætta meðferð eða alla háþrýstingssjúklinga. Hún sýndi ekki að matur kæmi í stað ávísaðrar umönnunar. [7]
„Safaglas gefur nákvæmlega sama ávinning og heil vínber“
Mat: vörurnar eru ekki jafngildar. Síun fjarlægir miklar trefjar og skammturinn breytist. Að halda öllum æta ávextinum í mauki er annað en að vinna tæran safa, en magn ávaxta telur áfram. [5]
„Þegar sykurinn er náttúrulegur skiptir magnið engu“
Mat: rangt. Ávextir geta passað í gott mataræði, en kolvetni og orka eru enn hluti skammtsins. Fersk vínber, þurrkaðir ávextir og safi þurfa hvert sitt mat, sérstaklega við skipulag fæðis í sykursýki. [4] [6]
Niðurstaða
Vínber nýtast best sem góður ávöxtur í fjölbreyttum máltíðum: veljið heilbrigð ber, þvoið rétt, metið skammtinn og greinið fersk ber frá rúsínum og safa. Matargildið er skýrara en víðtæk lækningaloforð. Viðeigandi varúð snýr að köfnun, raunverulegu ofnæmi, kolvetnaskipulagi og hreinlæti eftir aldri og þörfum hvers og eins.
Mikilvæg athugasemd
Gefið ungum börnum ekki heil vínber; fjarlægið hýðið, skerið í litla óhringlaga bita og fylgist með. Forðist vínber við greint ofnæmi; öndunarerfiðleikar eða bólga í hálsi krefjast neyðaraðstoðar. Teljið kolvetni í raunverulegum skammti og veljið gerilsneyddan safa við aukna sýkingarhættu.
Greinin er fræðsluefni og kemur ekki í stað ráðgjafar hæfs heilbrigðisstarfsfólks.
Heimildir og tilvísanir
- Vitis vinifera · Lesa heimild — North Carolina State University Extension
- Sorting Vitis names · Lesa heimild — University of Melbourne
- Sorting plant names — Arabic index · Lesa heimild — University of Melbourne
- Grapes · Lesa heimild — University of Minnesota — Real Life, Good Food
- Common Questions About Fruits and Vegetables · Lesa heimild — Harvard T.H. Chan School of Public Health — The Nutrition Source
- Counting Carbohydrates · Lesa heimild — University of California San Francisco Diabetes Teaching Center
- Grape polyphenols reduce blood pressure and increase flow-mediated vasodilation in men with metabolic syndrome · Lesa heimild — The Journal of Nutrition
- Washing fresh fruits and vegetables safely · Lesa heimild — University of Minnesota Extension
- Airway Obstruction—Identifying High-Risk Situations · Lesa heimild — Stanford Medicine Children’s Health
- Severe immediate allergic reactions to grapes: part of a lipid transfer protein-associated clinical syndrome · Lesa heimild — International Archives of Allergy and Immunology
- Managing Food Allergies · Lesa heimild — University of California San Francisco — Benioff Children’s Hospitals
- Listeria · Lesa heimild — University of Minnesota Extension
- Vitis vinifera L. — Herbari Virtual · Lesa heimild — Universitat de les Illes Balears
- Comment la vigne a changé de sexe pendant sa domestication · Lesa heimild — INRAE
- Vitis vinifera — species record · Lesa heimild — Finnish Biodiversity Information Facility, University of Helsinki