Inngangur
Granatepli gefur safarík fræ, trefjar og plöntuefni sem gera það að gagnlegum hluta mataræðis. Safi og útdrættir hafa einnig verið rannsakaðir hjá fólki. Niðurstöðurnar gera þó ekki allar vörur jafngildar eða sýna fram á meðferð við háþrýstingi eða krabbameini. Hér er farið yfir raunhæfa næringargagnsemi, val og notkun ávaxtarins og hvenær lyf eða heilsufar kalla á sérstaka athygli.
Á þessari síðu
Auðkenni, heiti og ólíkir plöntuhlutar
Granatepli, Punica granatum, er runni eða lítið tré af ættinni Lythraceae. Íslenska heitið granatepli er tengt vísindaheitinu í gögnum Matís um ávexti og geymslu þeirra. Vísindaheitið skýrir hvaða tegund er átt við þegar vörur og plöntuhlutar hafa mismunandi heiti. Sætt og súrt lýsa eiginleikum ávaxtarins en skilgreina ekki ein og sér ólíkar tegundir. [1] [19]
Ætu einingarnar, sem yfirleitt eru kallaðar fræ, samanstanda af fræi með safaríku lagi utan um. Ljósar himnur aðskilja þau innan í sterkum berkinum. Þessi æti hluti er meginviðfangsefnið hér. Síaður safi er önnur vara, rétt eins og þykkt granateplisíróp, fræolía, barkarduft og hylki. Ekki er hægt að færa trefjainnihald, rannsóknarskammt eða öryggisniðurstöðu beint frá einni vöru yfir á aðra. [1] [3]
Hver er raunverulegur næringarávinningur?
Trefjar í ávaxtaskammti: University of Illinois gefur upp um 70 hitaeiningar, 15 grömm af kolvetnum og 3 grömm af trefjum í hálfum bolla af safaríkum fræjum. Þetta eru áætluð gildi fyrir fræin, ekki hálfan bolla af safa eða sírópi. Trefjarnar leggja sitt af mörkum til daglegrar neyslu og varðveita það sem tapast úr síuðum safa. Heilir ávextir geta veitt meiri seddu en safi en tryggja ekki einir og sér þyngdartap. [3] [4]
Fjölbreytni án viðbætts sykurs: fræin gefa C-vítamín, fólat og K-vítamín en eru ekki mikilvæg prótein- eða fituuppspretta. Lítið magn í hreina jógúrt, salat eða hafragraut bætir við sætsúru bragði og stökkri áferð. Hagnýta gagnið er að gera auðvelt að bæta ávöxtum við máltíð. Stór safi í stað fjölbreyttrar máltíðar gefur ekki sömu næringarlega breidd. Þegar kolvetni eru talin teljast eigin sykrur ávaxtarins með, jafnvel án viðbætts sykurs. [3]
Plöntuefni sem vert er að rannsaka: frumrannsókn á efnasamsetningu greindi antósýanín, afleiður ellagínsýru og tannín í safanum. Vinnslan skipti máli: efni úr berkinum gátu skýrt meira magn sumra tannína í verslunarsafa en í safa eingöngu úr fræjunum. Þetta skýrir mun á vörum, ekki að það að borða börk eða velja hæsta „andoxunargildi“ veiti meiri heilsuávinning. Rannsóknastofumæling mælir ekki sjúkdómavarnir hjá fólki. [5]
Hvað sýndi rannsóknin á safa og blóðþrýstingi?
Í slembiraðaðri rannsókn á 51 heilbrigðum karli og konu, 30–50 ára, voru 330 ml af granateplasafa daglega bornir saman við viðmiðunardrykk í fjórar vikur. Rannsakendur greindu frá lítilli lækkun blóðþrýstings, um 3,14 mmHg í slagbili og 2,33 mmHg í þanbili. Mælingin á slagæðastífleika batnaði ekki og þyngdarbreyting var ekki marktækt ólík milli hópa. [6]
Þetta gefur ástæðu til að kanna möguleg skammtímaáhrif, en rannsóknin skoðaði ekki forvarnir gegn hjartaáfalli eða heilablóðfalli og kemur ekki í stað háþrýstingsmeðferðar. Hún fjallaði heldur ekki um alla hópa háþrýstingssjúklinga eða heil fræ sem mat. Magnið 330 ml lýsir rannsókninni, ekki almennum daglegum fyrirmælum; það getur verið mikill safi fyrir þann sem stýrir kolvetna- eða orkuinntöku. [6]
Val, undirbúningur og notkun
Veldu stinnan ávöxt sem er þungur miðað við stærð og athugaðu dagsetningu á tilbúnum fræjum. Þvoðu hendur og ávöxt áður en skorið er í börkinn. Opnaðu hann í hluta og losaðu fræin varlega; skál með vatni getur dregið úr skvettum ef það auðveldar verkið. Haltu heilum fræjum en fargaðu skorpnum eða greinilega skemmdum. [3]
Geymdu laus fræ í lokuðu íláti í kæli. North Carolina State University mælir með notkun innan fjögurra daga fyrir bestu gæði; fylgdu styttri tíma á umbúðum ef hann er gefinn. Dreifa má fræjunum á fleiri máltíðir fremur en að borða allan ávöxtinn í einu, eða nota smá safa í salatsósu. Skoðaðu innihald, skammtastærð og viðbættan sykur í flöskudrykkjum og sírópi í stað þess að álykta um samsetningu út frá granateplamynd á miðanum. [7]
Varúð: hvenær þarf að aðlaga notkunina?
Sykursýki og skammtar: granatepli er ekki kolvetnalaust. Fræin gefa trefjar sem síaður safi veitir ekki á sama hátt, og auðvelt er að drekka mikið magn hratt. Felldu skammtinn inn í venjulegt matarplan. Ekki nota safa í stað sykursýkismeðferðar eða sem örugga leið til að lækka blóðsykur. [3] [4]
Nýrnasjúkdómur og hátt kalíum: í nýrnamataræðisleiðbeiningum University of Florida eru granatepli og safinn talin meðal kalíumríkari valkosta. Hvort takmarka þurfi þau fer eftir kalíumi í blóði og meðferðaráætlun; ekki allir nýrnasjúkdómar þýða algert bann. Ef þú átt að takmarka kalíum skaltu ræða skammtinn fremur en að líta á safann sem ótakmarkaðan „hollustudrykk“. [8]
Ofnæmi: ofnæmi fyrir granateplum hefur verið skráð, meðal annars tilfelli þar sem einkenni tengdust neyslu og síðan líkamsrækt. Eitt tilfelli segir ekki til um áhættu almennings og réttlætir ekki að allir forðist hreyfingu eftir ávöxtinn. Það sýnir þó að kunnuglegur ávöxtur getur valdið verulegum viðbrögðum hjá næmum einstaklingi. Ekki prófa aftur sjálf/ur eftir grunsamleg viðbrögð; bólga með öndunarerfiðleikum eða yfirliði kallar á bráða hjálp. [9]
Warfarín og milliverkanir: í tilfellalýsingu breyttist INR-storkupróf eftir að kona hætti að drekka safa sem hún hafði neytt reglulega. Neysla var ekki hafin aftur til staðfestingar, svo sambandið var metið mögulegt en ekki sannað. Ef þú tekur warfarín skaltu láta meðferðarteymið vita áður en þú byrjar á verulegu reglulegu magni eða breytir fastri venju. Fylgdu fyrirmælum um INR-eftirlit án þess að breyta lyfjaskammtinum sjálf/ur. [10]
Hömlun ensíma á rannsóknastofu á ekki að verða að afdráttarlausri viðvörun gegn öllum lyfjum. Hjá 16 heilbrigðum sjálfboðaliðum breyttu 200 ml af safa tvisvar á dag í tvær vikur ekki marktækt útsetningu fyrir prufuskammti af mídazólami. Þetta á við um vöruna og lyfið sem voru rannsökuð; það útilokar hvorki allar mögulegar milliverkanir né sannar þær fyrir öll lyf í flokki. [11]
Útdrættir og þegar lágur blóðþrýstingur: í rannsókn á körlum með hækkandi PSA eftir meðferð við blöðruhálskirtilskrabbameini var niðurgangur algengari með 3 grömmum af útdrætti daglega en 1 grammi. Þetta eru ekki ávaxtaskammtar og skilgreina ekki hentuga heimaskammta. Ef þrýstingur er þegar lágur, eða þú færð svima við meðferð, skaltu ekki bæta við þykkni til frekari lækkunar án mats. Möguleg viðbótaráhrif verðskulda athygli en eru ekki sönnuð milliverkun við öll blóðþrýstingslyf. [12] [13]
Meðganga, brjóstagjöf og börn: ávöxturinn sem matur er annað en barkarútdrættir og aðrir plöntuhlutar. Öryggisupplýsingar um þykkni á meðgöngu og við brjóstagjöf eru ófullnægjandi; kunnugleiki ávaxtarins sannar ekki öryggi þess. Á meðgöngu, fyrir ung börn og fólk með skert ónæmi skal velja gerilsneyddan safa og forðast ógerilsneyddan. Aðlagaðu áferð safaríka hlutans og hörðu fræjanna að getu barnsins til að tyggja og kyngja, láttu það sitja og fylgstu með. Ekki yfirfæra magn úr fullorðinsrannsóknum á börn. [13] [14] [15]
Því er haldið fram… hvað segja gögnin?
„Safinn gefur nákvæmlega alla sömu kosti og heil fræ“
Mat: ónákvæmt. Sum efni eru áfram í safanum, en pressun og síun fjarlægja trefjar sem heil fræ gefa. „100% safi“ gerir drykkinn ekki jafngildan heilum ávexti hvað varðar samsetningu eða seddu. Að mauka og halda öllum ætum hlutum er einnig annað en að sía þá frá. [4]
„Ef granatepli lækkar blóðþrýsting þarf ekki lyfið“
Mat: rannsóknin styður ekki þessa niðurstöðu. Lítil áhrif í fjórar vikur hjá heilbrigðum prófa hvorki stöðvun lyfja hjá háþrýstingssjúklingum né varnir gegn fylgikvillum. Njóttu granatepla sem matar ef þau henta þér og haltu jafnframt áfram meðferð og eftirliti. [6]
„Granateplaútdráttur stöðvar blöðruhálskirtilskrabbamein“
Mat: það var ekki sýnt í samanburðarrannsókninni sem hér er lýst. Slembiröðuð tvíblind rannsókn náði til 183 hæfra karla með hækkandi PSA eftir fyrstu meðferð. Munur milli granateplavara og lyfleysu á tvöföldunartíma PSA var ekki tölfræðilega marktækur; sumar mælingar bötnuðu líka með lyfleysu. Tvöföldunartími blóðmerkis sannar auk þess hvorki lækningu né lengra líf. Útdráttur kemur ekki í stað krabbameinseftirlits eða meðferðar. [16]
Niðurstaða
Byrjaðu á granatepli sem mat: hæfilegur skammtur fræja gefur trefjar, bragð og fjölbreytni. Veldu safann meðvitað en ekki sem fullkominn staðgengil. Rannsóknir benda til mögulegra lítilla blóðþrýstingsáhrifa, ekki almennra fyrirmæla um meðferð. Hagnýt varúð fer eftir skammti, ofnæmi, kalíumtakmörkun, warfaríni, meðgöngu og útdráttum; rauður litur eða orðið „andoxunarefni“ nægir ekki til að staðfesta gagnsemi eða öryggi.
Mikilvæg athugasemd
Ef þú tekur warfarín skaltu tilkynna breytingu á reglulegri safaneyslu; ekki breyta lyfjaskammtinum sjálf/ur. Ræddu skammt við kalíumtakmörkun; matarvenja sannar ekki öryggi útdrátta á meðgöngu eða við brjóstagjöf.
Greinin er fræðsluefni og kemur ekki í stað ráðgjafar hæfs heilbrigðisstarfsfólks.
Heimildir og tilvísanir
- Punica granatum · Lesa heimild — North Carolina State University Extension
- الرمان — Pomegranate · Lesa heimild — جامعة سوهاج — كلية الزراعة
- Practice mindfulness while opening pomegranates · Lesa heimild — University of Illinois Extension
- Common Questions About Fruits and Vegetables · Lesa heimild — Harvard T.H. Chan School of Public Health — The Nutrition Source
- Antioxidant activity of pomegranate juice and its relationship with phenolic composition and processing · Lesa heimild — Journal of Agricultural and Food Chemistry
- Effects of pomegranate juice supplementation on pulse wave velocity and blood pressure in healthy young and middle-aged men and women · Lesa heimild — Plant Foods for Human Nutrition
- Try a Pomegranate · Lesa heimild — North Carolina Cooperative Extension — Brunswick County Center
- Chronic Kidney Disease: Potassium and Your Diet · Lesa heimild — University of Florida IFAS Extension
- Pomegranate-Dependent Exercise-Induced Anaphylaxis · Lesa heimild — Journal of Investigational Allergology and Clinical Immunology
- Potential interaction between pomegranate juice and warfarin · Lesa heimild — Pharmacotherapy
- Effect of 2 weeks' consumption of pomegranate juice on the pharmacokinetics of a single dose of midazolam: an open-label, randomized, single-center, 2-period crossover study in healthy Japanese volunteers · Lesa heimild — Clinical Therapeutics
- A randomized phase II study of pomegranate extract for men with rising PSA following initial therapy for localized prostate cancer · Lesa heimild — Prostate Cancer and Prostatic Diseases
- Pomegranate (Punica granatum) · Lesa heimild — NAFKAM — UiT The Arctic University of Norway, CAM Cancer Collaboration
- Listeria · Lesa heimild — University of Minnesota Extension
- Healthy Snacks for Children · Lesa heimild — University of California San Francisco — California Childcare Health Program
- A randomized, double-blind, placebo-controlled study of the effects of pomegranate extract on rising PSA levels in men following primary therapy for prostate cancer · Lesa heimild — Prostate Cancer and Prostatic Diseases
- Multilingual Multiscript Plant Name Database — Sorting Punica names · Lesa heimild — University of Melbourne
- Magraner o mangraner · Lesa heimild — Universitat de Barcelona — Museu Virtual
- Áskoranir við pökkun grænmetis — Viðauki 3: Kjörgeymsluskilyrði fyrir grænmeti, ávexti og krydd · Lesa heimild — Matís — Icelandic food research