Sítrónugras: matargerð, rannsóknir og varúð

Plantan, plöntuhlutar og afurðir

Cymbopogon citratus er ilmandi gras, hvorki sítrónuávöxtur né sítrónumelissa. Mjúka innri hlutann neðst í stilknum má saxa smátt. Blöð og stærri trefjaríkir bitar gefa bragð en eru síðan fjarlægð. Sítrónellugrös, meðal annars Cymbopogon nardus, eru aðrar tegundir sem tengjast skordýrafælandi vörum. Kaupið rétt greint sítrónugras ætlað til matar. [1] [2]

Sítral á stóran þátt í ilminum. Sítrónulykt sannar ekki að umtalsvert C-vítamín sé í matnum. Í litlu kryddmagni felst hagnýta gildið einkum í fjölbreyttara bragði í súpum, grænmeti, fiski og sósum, fremur en stórum skammti næringarefna. Stilkur sem er tekinn úr soðinu veitir þeim sem borðar heldur ekki trefjarnar sínar. Ferskir stilkar, þurrkuð blöð, te, útdrættir og ilmkjarnaolía eru ólík að samsetningu og styrkleika. [2]

Val, matreiðsla og geymsla

Veljið stinna stilka með bústinn neðri hluta og hafnið mygluðum eða slímugum hráefnum. Geymið ferska stilka í kæli og notið fljótlega. Ástand og geymsluaðstæður skipta máli og ekki er hægt að lofa einum skilyrðislausum geymslutíma. Þvoið, fjarlægið hörð ytri lög og saxið mjúka kjarnann mjög smátt. Stærri bita má merja létt, láta malla í vökva og taka upp áður en borið er fram, líkt og lárviðarlauf. Gefið börnum ekki grófa bita. Farið varlega með blaðjaðrana sem geta skorið húð. Látið uppskrift og bragð ráða magninu, ekki hugmynd um lyfjaskammt. [1] [2]

Hvað kom fram hjá fólki?

Í eldri rannsókn á 50 heilbrigðum sjálfboðaliðum reyndist te úr blöðunum ekki betra en lyfleysa á mælikvörðum fyrir svefn. Kvíðapróf með 18 þátttakendum sýndi heldur engin áhrif. Þetta voru litlar og afmarkaðar tilraunir sem sýna ekki meðferðarvirkni við svefnleysi eða kvíðaröskunum. [3]

Önnur rannsókn skipti 105 heilbrigðum fullorðnum á aldrinum 18–35 ára milli þriggja styrkleika af blaðatei í 30 daga. Áætlaður síunarhraði nýrna og kreatínínúthreinsun lækkuðu miðað við upphafsgildi. Aðgengilegi útdrátturinn lýsir samanburði fyrir og eftir notkun án þess að tilgreina hóp sem fékk ekkert te. Mat á orsakasamhengi og yfirfærslu niðurstaðna er því takmarkað. Þetta gefur tilefni til varúðar við endurtekna lækninganotkun en sýnir ekki skaða af litlu magni í mat. [4]

Öryggi fer eftir afurðinni

Í aðskildum litlum öryggishópum eldri rannsóknarinnar sögðust sumir sjálfboðaliðar finna fyrir syfju, svima, munnþurrki, niðurgangi eða auknum þvaglátum. Þessar stuttu athuganir staðfesta ekki langtímaöryggi. [3]

Við nýrnasjúkdóm ætti ekki að drekka teið reglulega til að breyta þvaglátum eða meðhöndla bólgur. Rannsóknirnar staðfesta ekki öryggi sterkra útdrátta samhliða lyfjum. Látið lækni eða lyfjafræðing meta tiltekna vöru í stað þess að gera ráð fyrir að allar milliverkanir séu þekktar. Skiptið ekki út ávísaðri meðferð. [4]

Á meðgöngu skal ræða jurtate og jurtavörur til lækninga við meðferðarteymið fyrir notkun. Rannsóknirnar staðfesta heldur ekki öryggi útdrátta við brjóstagjöf eða hjá börnum; venjuleg kryddnotkun felur í sér aðra útsetningu. Ilmkjarnaolíur eru mjög sterkar og geta verið eitraðar ef þær eru gleyptar og valdið húðertingu eða ofnæmisviðbrögðum. Drekkið ekki olíuna, berið hana ekki beint á húð barna og geymið þar sem börn ná ekki til. Hættið notkun við útbrot eða óvenjuleg einkenni; öndunarerfiðleikar eftir snertingu eða notkun kalla á bráða aðstoð. [5] [6]

Algengar fullyrðingar metnar

„Teið bætir svefn og meðhöndlar kvíða.“ Ekki sýnt fram á. Umrædd samanburðartilraun fann engan ávinning umfram lyfleysu; hefð sannar ekki meðferðarvirkni. [3]

„Meira þvag hreinsar nýrun.“ Villandi. Aukin þvaglát sanna ekki betri nýrnastarfsemi, og rannsóknin á fólki vakti spurningar um langvarandi notkun. [4]

„Náttúruleg olía jafngildir stilknum.“ Rangt. Áhætta af sterkum útdrætti verður ekki metin út frá stilk í súpu. [6]

Hagnýt niðurstaða

Sítrónugras hefur skýrt hlutverk í eldhúsinu: fínsaxaður mjúkur kjarni eða bitar sem eru fjarlægðir eftir bragðgjöf. Endurtekin lækninganotkun og sterk olía þurfa annað mat; loforð um svefn eða nýrnahreinsun eru ekki traustur grundvöllur fyrir slíka notkun.