Litkaber sem fæða: næring, þroskaðir ávextir og mikilvæg varúð

Ávöxturinn og æti hlutinn

Litkaber eru ávextir Litchi chinensis Sonn. Æti hlutinn er hvítleitt, hálfgagnsætt aldinkjöt, svokallaður fræhjúpur, utan um brúnt fræ. Þessi leiðbeining fjallar um aldinkjöt þroskaðra ávaxta, ekki hýði, fræ, lauf eða þykkni. Longan og rambutan eru skyldir ávextir, ekki önnur heiti á litkaberjum. [1]

Hvað leggja þau til máltíðarinnar?

Viðmiðunartafla Flórídaháskóla gefur um 66 kcal, 16,5 g kolvetna, 1,3 g trefja og 71,5 mg C-vítamíns í hverjum 100 g af hráum ætum hluta. Þetta eru viðmiðunargildi um samsetningu, ekki ávísaður skammtur eða tryggð efnagreining allra yrkja. C-vítamín og ferskt bragð geta bætt við fjölbreytta fæðu; ávöxturinn er ekki verulegur próteingjafi. [1]

Takið mið af vörunni og því magni sem raunverulega er borðað. Ferskt aldinkjöt, þurrkaðir ávextir og ávextir í sætum sykurlegi eru ekki næringarlega jafngildir. Lesið merkingar á unnum vörum. Í mataræði við sykursýki þarf að telja með kolvetnin sem eru borðuð; ekki líta á litkaber sem blóðsykurslækkandi meðferð.

Val, undirbúningur og geymsla

Veljið þroskaða, óskemmda ávexti; einkennandi litur við þroska fer eftir yrki. Litkaber eiga að þroskast á trénu. Fjarlægið hýði og fræ og berið aldinkjötið fram, til dæmis með hreinni jógúrt eða í ávaxtasalati. Fyrir ung börn þarf að fjarlægja allt fræið, skera aldinkjötið í litla, viðráðanlega bita og hafa eftirlit meðan barnið borðar sitjandi. Þetta eru varúðarráðstafanir gegn köfnun vegna aðskotahlutar í öndunarvegi, aðskildar frá efnaskiptaáhættunni hér á eftir. [1] [5]

Best er að borða ferska ávexti fljótlega. UF/IFAS lýsir geymslu í pólýetýlenpokum í kæli í um 5–10 daga með viðunandi ferskleika. Þetta er leiðbeining um gæði, ekki trygging fyrir öruggum geymslutíma: fylgið leiðbeiningum á umbúðum og hendið skemmdum ávöxtum. [1]

Fullyrðingar og rannsóknargögn

„Næringarefnin gera litkaber að meðferð við sykursýki“

Mat: gögnin sem hér eru yfirfarin sýna ekki fram á það. Næringartafla er ekki klínísk meðferðarrannsókn. Rannsóknin á hópi veikindatilfella hér að neðan fjallar um skaðlega lágan blóðsykur, ekki gagnlega sykursýkismeðferð. Hvorug heimildin styður að skipta út lyfjum eða skilgreina lækningaskammt af ávöxtum. [1] [2]

„Aðeins óþroskuð litkaber geta valdið lágum blóðsykri“

Mat: svo afdráttarlaus fullvissa er ekki studd gögnum. Rannsókn sem birtist árið 2017 kannaði hóp veikindatilfella árið 2014 í Muzaffarpur á Indlandi. Þar voru 104 veik börn borin saman við 104 aldurssamsvarandi viðmiðunarþátttakendur á sjúkrahúsi. Neysla litkaberja og að sleppa kvöldmáltíð tengdust veikindunum. Klínískar niðurstöður og rannsóknarstofugögn studdu eitrun þar sem hypoglycin A og MCPG komu við sögu. Óþroskuðu ávextirnir sem voru rannsakaðir innihéldu meira af þessum efnum en þroskaðir, en þroskuðu sýnin voru ekki laus við þau. [2]

Ófullnægjandi næring var rædd sem hugsanlegur áhættuþáttur; mælingar á næringarástandi voru þó ekki marktækt ólíkar milli hópanna. Frásagnir umönnunaraðila og val viðmiðunarhóps á sjúkrahúsi takmarka túlkunina. Rannsóknin getur hvorki metið áhættu af venjulegri neyslu hjá öllum heilbrigðum fullorðnum né gefið fjölda ávaxta sem er öruggur fyrir alla. Forðist óþroskaða eða skemmda ávexti og látið litkaber aldrei koma í stað máltíða barna, sérstaklega ef þau borða lítið. Krampaköst, rugl eða mikil syfja krefjast bráðrar læknisskoðunar. [2]

Ofnæmi og einstaklingsbundnar aðstæður

Birt sjúkratilfelli lýsti bráðaofnæmi eftir litkaber hjá 26 ára karlmanni. Það sýnir að alvarlegt ofnæmi getur komið fyrir, ekki hversu algengt það er. Krossviðbrögð tengd frjókornum geta verið einstaklingsbundin; frjókornaofnæmi eitt og sér staðfestir ekki ofnæmi fyrir litkaberjum. Forðist ávöxtinn við þekkt ofnæmi og prófið ekki grun um ofnæmi með því að smakka heima. [3]

Öndunarerfiðleikar, bólga í hálsi eða yfirliðstilfinning eftir mat geta bent til bráðaofnæmis: notið ávísað adrenalín tafarlaust samkvæmt leiðbeiningum og hafið samband við neyðarþjónustu á staðnum. [4]

Rannsóknirnar sem voru yfirfarnar staðfesta ekki sérstakan ávinning á meðgöngu eða við brjóstagjöf og veita ekki heildstætt mat á milliverkunum við lyf. Þykkni þarf sín eigin rannsóknargögn. Fylgið fyrirliggjandi mataræðis- og lyfjaáætlunum; þessi ávaxtaleiðbeining réttlætir ekki breytingar á meðferð.

Niðurlag

Notið þroskað aldinkjöt litkaberja sem einn af ávöxtum í fjölbreyttu mataræði, með ígrunduðum skömmtum og réttri meðhöndlun. Haldið í reglulegar máltíðir barna og takið ofnæmi alvarlega. Greinið á milli skráðra aðstæðna veikindahópsins og almennra fullyrðinga um að öll litkaber séu hættuleg eða þroskaðir ávextir áhættulausir.